Không chỉ là địa điểm tâm linh,  nơi tôn nghiêm, tưởng nhớ các bậc tiền nhân, đền Nhược Sơn, xã Châu Quế, tỉnh Lào Cai còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng tiêu biểu của đồng bào dân tộc Tày tại địa phương. Ngôi đền thờ tướng Hà Chương – vị anh hùng có công lớn trong sự nghiệp bảo vệ quê hương, giữ yên bản làng dưới thời nhà Trần, là nhân vật gắn bó sâu sắc với truyền thống lịch sử, văn hóa và đời sống tinh thần của nhân dân nơi đây. Xuân thu nhị kỳ hằng năm, tại đây diễn ra hai kỳ lễ hội chính vào ngày 20 tháng Giêng và 20 tháng 9 âm lịch, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham dự, chiêm bái và tìm hiểu nét đẹp văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc vùng cao.

Lễ hội mùa xuân được tổ chức vào ngày 20 tháng Giêng, đây là lễ hội lớn nhất trong năm, mang ý nghĩa mở đầu cho một năm mới bình an, thịnh vượng. Vào dịp này, đồng bào tổ chức nghi lễ tế trâu đen, một nghi thức trang nghiêm và thiêng liêng nhằm cúng cơm đầu năm, cúng mẹ lúa, dâng xôi mới để tưởng nhớ tổ tiên và thỉnh mời vị anh hùng Hà Chương trở về ngự lễ.

Công tác chuẩn bị cho lễ hội được tiến hành từ đêm 19 tháng Giêng. Đúng 23 giờ, thầy mo cùng đội nghi lễ thắp đuốc đi lấy nước từ cửa ngòi Nhược Sơn để rửa đầu trâu, thực hiện nghi lễ thanh tẩy linh vật trước khi hiến tế. Đến 0 giờ ngày 20, nghi lễ xin mổ trâu được tiến hành. Tiết trâu được hứng vào ống nứa để dâng cúng Long Vương tại nơi giao hòa giữa suối Nhược và dòng sông Hồng – thể hiện lòng thành kính đối với trời đất, sông núi và thần linh bản địa.

Trâu tế được đặt trong tư thế quỳ, đầu quay vào đền, phủ vải đỏ, trên đầu đặt nậm rượu – tượng trưng cho sự tôn nghiêm, thiêng liêng và lòng biết ơn sâu sắc. Sau nghi lễ tế trâu, các phần thịt, tim, gan, lòng, tiết được chế biến và bày thành 36 mâm lễ. Riêng phần đầu, đuôi và bốn chân trâu được đặt riêng một mâm, dâng tại hậu cung. Đến sáng, người dân địa phương cùng du khách tiến hành lễ rước vào đền, tiếp tục các nghi thức tế lễ, cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Lễ hội mùa thu tổ chức vào ngày 20 tháng 9 là dịp để nhân dân tưởng nhớ ngày hóa thân của tướng Hà Chương. Trong kỳ lễ này, đồng bào tổ chức nghi thức cúng lợn, cùng các lễ vật đặc trưng như cốm xanh, bánh dày, thể hiện sự gắn bó giữa đời sống nông nghiệp với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên. Nghi lễ được tổ chức theo hình thức truyền thống, do thầy mo và đội nghi lễ thực hiện, tái hiện đậm nét tín ngưỡng dân gian của người Tày và khẳng định vai trò gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc trong đời sống đương đại.

Ở cả hai kỳ lễ này, sau phần nghi lễ trang nghiêm là phần hội với nhiều trò chơi dân gian đặc sắc như kéo co, đẩy gậy, bắn nỏ, mang đậm tinh thần cộng đồng và sức sống văn hóa miền núi. Đây không chỉ là hoạt động vui chơi giải trí, mà còn là cách người dân địa phương gìn giữ và phát huy giá trị truyền thống, đồng thời tạo không khí vui tươi, gắn kết giữa các thế hệ trong cộng đồng.

Lễ hội đền Nhược Sơn là dịp để nhân dân thể hiện lòng biết ơn, tưởng niệm công lao của các bậc tiền nhân như tướng Hà Chương – người đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp bảo vệ non sông, bản mường. Đồng thời, lễ hội là biểu tượng sinh động của đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam.

Thông qua các hoạt động lễ và hội, lễ hội đền Nhược Sơn không chỉ góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân, mà còn lan tỏa khát vọng sống an vui, hạnh phúc, đoàn kết và phát triển bền vững trong cộng đồng các dân tộc vùng cao.