Đền Đông Cuông

Giới thiệu di tích

Đền Đông Cuông còn được biết đến với tên gọi Đền Mẫu Đông Cuông, Đền Đông Quang, hay Đền thờ Thần Vệ Quốc, là một trong những di tích lịch sử - văn hóa tiêu biểu của tỉnh Lào Cai, tọa lạc bên bờ hữu ngạn sông Thao, thuộc địa phận thôn Bến Đền, xã Đông Cuông. Cách trung tâm tỉnh lỵ Lào Cai khoảng 50km về phía Tây Nam, ngôi đền hiện lên trong không gian linh thiêng và trầm mặc, giữa thế đất “lưng tựa núi, mặt hướng sông” theo đúng quan niệm phong thủy cổ truyền, tạo nên một địa điểm không chỉ giàu giá trị tâm linh mà còn sở hữu vẻ đẹp hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Khởi nguyên là một miếu nhỏ mang tên Đông Quang. Suốt quá trình lịch sử sau đó, ngôi đền được củng cố dần rồi trở thành trung tâm tín ngưỡng lớn, gắn liền với đời sống văn hóa của cư dân vùng thượng nguồn sông Hồng. Đền Đông Cuông thờ Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn – một trong những vị thần linh thiêng trong hệ thống Tứ phủ Công đồng của tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam. Cùng với đó, đền còn tôn vinh các vị thủ lĩnh họ Hà – những người Tày anh dũng từng tham gia chống giặc Nguyên - Mông dưới thời nhà Trần, cũng như các thủ lĩnh người Dao – Tày trong cuộc khởi nghĩa Giáp Dần (1913–1914) chống Pháp. Chính bởi vậy, đền còn được gọi là Đền Vệ Quốc – nơi ghi dấu tinh thần kiên trung vì đất nước. Trong tác phẩm “Kiến Văn Tiểu Lục”, nhà bác học Lê Quý Đôn từng xếp đền Đông Cuông vào hàng “Linh tích”, cho thấy từ lâu nơi đây đã là một địa điểm linh thiêng, có vị trí quan trọng trong không gian văn hóa tâm linh của dân tộc.